To nie kryształowa kula

Z Karolem Gnychem rozmawia Zoja Żak
fot. sxc.hu

Od wieków ludzie, zwłaszcza kobiety, z upodobaniem korzystają z przeróżnych form pozwalających pogłębiać wiedzę na temat własnej osoby, swojej przyszłości, partnera, czy wreszcie dowiedzieć się co nam „zapisano w gwiazdach”. Popularnością cieszą się oczywiście przeróżne narzędzia – wróżby, karty, układy liczb. Któż z nas choć raz w życiu ich nie wypróbował?  Wszystkie te narzędzia w jakiś sposób sterowane są tajemniczymi siłami nadprzyrodzonymi, magią.
Tym, którzy preferują racjonalne metody poznawcze, współcześnie służą testy psychologiczne. Jednak mechanizm sięgania po nie wydaje się podobny – chcemy dowiedzieć się czegoś więcej niż widać gołym okiem, odkryć  tajemnicę… Czym testy psychologiczne różnią się od informacji przekazanych przez chiromantę czy profesjonalną, polecaną przez przyjaciółki, wróżkę stawiającą karty?

Pytanie kieruję do Karola Gnycha, autora testów psychologicznych i twórcy strony oferującej profesjonalne narzędzia psychologiczne dla klientów indywidualnych i biznesowych: www.platformatestowonline.pl 

Karol Gnych: Prawdziwe testy psychologiczne to specjalistyczne narzędzia opracowane przez psychologów w celu zbadania określonych cech osobowości, postaw, przekonań, zainteresowań lub kompetencji/zdolności lub też inteligencji. Czy one różnią się od psychozabaw? Różnic jest bardzo wiele. Przede wszystkim test powinien spełniać określone kryteria „dobroci psychometrycznej”, czyli powinien być rzetelny (dokładny), trafny (czyli mierzy faktycznie to, co ma mierzyć), obiektywny (nie ma miejsca na dowolność w obliczeniu wyniku), wystandaryzowany (ma ściśle określony sposób badania) i znormalizowany (znany jest rozkład wyników w populacji). Wszystkie te wymogi muszą być spełnione w określony sposób i udokumentowane określonymi badaniami. Poza tym ważne jest to, że prawdziwe narzędzie tego rodzaju (test, kwestionariusz) opiera się na znanej i sprawdzonej teorii psychologicznej, bazuje na osiągnięciach nauki. To są podstawowe różnice, choć można by jeszcze wiele wymienić.

 

Zoja Żak: Czy wszystkie testy psychologiczne, psychotesty są faktycznie narzędziem psychologa?

K.G.: Zgodnie z ustawą o zawodzie psychologa jedynie psycholog może nabywać i stosować testy psychologiczne. Brak dyplomu uniemożliwia kupno takich narzędzi pomiaru. Wszystkie inne testy, które możemy spotkać w gazetach lub na stronach internetowych to po prostu psychozabawy – ciekawe, czasem zaskakujące i błyskotliwe, ale jednak zabawy. Nawet jeśli po przeczytaniu opisu stwierdzamy, że faktycznie trafnie nas opisano. Nietrudno zresztą spisać informacje typu: „lubisz troszczyć się o innych, ale czasami ludzie Cię denerwują”…

Z. Ż.: Na ile przy pomocy testu da się wiarygodnie zmierzyć np. jakość i siłę związku, poziom uczuć?

K.G.: Bardzo wiarygodnie, choć  warto sprecyzować, co oznacza „siła związku” i „poziom uczuć”. Należy pamiętać, że test opiera się na określonej teorii, stąd też wnioski wysnute  na jego podstawie ściśle do tej teorii nawiązują. Test może trafnie i dokładnie oszacować różne aspekty związku, na przykład poziom empatii i zrozumienia; fizyczny pociąg i namiętność odczuwaną wobec partnera; siłę zaangażowania i poświęcenia dla związku. Istnieje np. ciekawy test diagnozujący „style” miłości, które mogą być bardzo różne: np. pełne poświęcenia i troski,  „ludyczne” czyli nastawione na zabawę i seks, maniakalne (obsesyjne, intensywne ale i pełne lęku), pragmatyczne, przyjacielskie i inne.

Z. Ż.: Co mogą powiedzieć o nas testy psychologiczne?

K.G.: To bardzo obszerne pytanie; jak wspomniałem wcześniej, testy i kwestionariusze mogą mierzyć  rozmaite rzeczy: inteligencję, zdolności, kompetencje, osobowość i temperament, przekonania, zainteresowania, system wartości… stąd też na podstawie wyniku można określić rozmaite cechy i charakter człowieka, zwyczajowy styl zachowania, mocne i słabe strony, styl relacji i wiele innych kwestii. W przypadku kwestionariusza dotyczącego związku dwójki ludzi można na przykład oszacować, co jest w ich związku najsilniejsze i co ich łączy; zaufanie, przyjaźń i bliskość? Kwestie finansowe, wspólne mieszkanie? A może po prostu chwilowa „chemia”? Kwestionariusz dostępny na Platformie nie ocenia żadnego z partnerów osobno – jego zadaniem jest oszacowanie sytuacji w związku jako takiej, a nie zalet i wad któregokolwiek partnera. Związek dwójki ludzi to dynamiczny układ, i on jest przedmiotem opisu i oceny.

Z. Ż.: Czy samodzielnie jesteśmy w stanie zdiagnozować swój problem przy pomocy testu?  

K.G.: To zależy od testu, który wykonamy i od naszego nastawienia. Jak wspominałem wcześniej, „psychotesty” dostępne w kolorowych czasopismach lub portalach plotkarskich są zabawą, i tak powinny być traktowane. Co ciekawe, „raport” uzyskany po ich wypełnieniu zawiera informacje tak ogólne, że niemal każdy może się pod nimi podpisać; nie polecam dokonywania na ich podstawie jakichkolwiek decyzji. Jeśli zależy nam na poważnej diagnozie i wartościowych informacjach, warto poszukać głębiej. Niestety rzetelne, trafne testy dostępne są u psychologów; w wersji online mogę polecić zapoznanie się z PlatformąTestów.

Notabene warto wspomnieć, że testy dostępne online nie są przeznaczone do diagnozy patologii lub zaburzeń; ich przeznaczenie to diagnoza „normalnej”, zdrowej osobowości.

Z.Ż.: Co zrobić, gdy test mówi nam, że jest źle, gdy sygnalizuje np. problem w związku?

K.G.: Kwestionariusz Opisu Związku generuje ciekawy i rozbudowany raport dotyczący różnych aspektów związku. Przekazuje on wiele informacji i wiedzy na temat dbałości o związek i tego, jak można poprawić jego jakość. Informacje tego typu zawarte są zatem w raporcie.

Z.Ż.: Jak weryfikować „prawdomówność” testu? Czy może nam zaszkodzić?
K.G.: Co do weryfikacji -zdarza się tak, że badany nie zgadza się z raportem generowanym przez system, chociaż jest to bardzo rzadka sytuacja. Każdy ma do tego oczywiście prawo, testy nie są nieomylną wyrocznią ani kryształową kulą. Warto jednak zawsze w takiej sytuacji porozmawiać z osobą, która dobrze nas zna – to umożliwi nam weryfikację informacji z raportu. Może się okazać, że jesteśmy nieco inni, niż nam się wydaje. Czy test może zaszkodzić? Wszystkie raporty były tworzone przez psychologów-psychometrów z bardzo dużą dbałością o komfort psychiczny badanego. Zasadniczo przyświecała nam podstawowa zasada – badany nie powinien być w gorszym stanie psychicznym po wypełnieniu testu, niż przed jego wypełnieniem. Raczej więc nie ma  powodów do obaw. O ile tylko wypełniamy kwestionariusz szczerze i uczciwie, możemy spokojnie liczyć na prawdziwe, wartościowe wnioski.

Z.Ż.: Na www.platformatestowonline.pl można znaleźć wiele rodzajów testów, które z nich może Pan polecić czytelnikom naszego portalu?

K.G.: Wszystkie narzędzia są godne polecenia, ponieważ mają sprawdzone i wysokie parametry pomiaru. Zawsze warto poszerzać wiedzę o samym sobie, o swoich mocnych i słabych stronach. Testy dają liczne wskazówki wspierające w rozwoju, ponadto dają kontakt z rzetelną i sprawdzoną wiedzą psychologiczną. Warto zapoznać się z krótkimi opisami, które dają wyobrażenie o tym, co mierzy dany test. Osobom zainteresowanym ogólną oceną swojego życia i zadowolenia z życia polecam świetne narzędzie Kwestionariusz Spełnienia Potrzeb – pozwala on systematycznie ocenić nasz poziom zadowolenia z różnych dziedzin życia i spojrzenia na to wszystko nieco inaczej. Osobom, które pragną głębszej oceny swojego temperamentu i osobowości polecam Kwestionariusz Przedsiębiorczości. Każdemu, kto pragnie oszacowania siły różnych aspektów swojego związku polecam oczywiście Kwestionariusz Opisu Związku – bardzo rzetelne, trafne narzędzie.

Zapraszamy Państwa do wykonania testu Kwestionariusz Opisu Związku zaczerpniętego z www.platformatestowonline.pl   Do 14 kwietnia test jest dostępny bezpłatnie za pośrednictwem naszej strony.

Dodano: 23 marca 2012
— Z Karolem Gnychem rozmawia Zoja Żak
blog comments powered by Disqus